نشانه های کمبود گوگرد در گیاهان و کشاورزی

گوگرد یک ماده غذایی ضروری برای تولید محصولات غذایی در میزان فراوان است. غلات ، میوه ها ، سبزیجات و خوراک های دامی همه به گوگرد برای رشد پایدار نیازمند هستند. نشانه های کمبود گوگرد در گیاهان هم از راه های قابل مشاهده و هم از طریق آزمایش خاک و برگ قابل شناسایی می باشد.

منابع کمبود گوگرد

به طور تاریخی محصولات کشاورزی بیشتر نیاز گوگردی خود را از محیط پیرامون خود و از طریق گاز دی اکسید گوگرد که بر اثر فعالیت های صنعتی  و احتراق سوخت های فسیلی وارد چرخه طبیعی گوگرد می شد تامین می کردند. اما امروزه دیگر محصولات کشاورزی نمیتوانند نیاز ضروری خود را به این عنصر صرفا از طریق اتمسفر به تنهایی تامین نمایند.

اما چه چیزی تغییر کرده است؟ به دلیل تغییر در استانداردها و مقررات ناظر بر تولید سوخت های فسیلی و همچنین مقررات ناظر بر کنترل آلودگی هوا و کیفیت آن مقدار وجود گوگرد در سوخت های فسیلی به‌ دلیل فرآیندهای تسویه چندمرحله‌ای به شدت کاهش یافته است، که البته برای کیفیت هوای مناسب زیست انسان ها بسیار بهتر است اما در نتیجه آن گوگرد در دسترس برای گیاهان در اتمسفر هوا کاهش داشته است.

رشد روز افزون صنعت کشاورزی و افزوده شدن زمین های تحت کشت و تولید انبوه و متراکم  محصولات به واسطه استفاده از روش ها و تکنولوژی‌های روز کشاورزی و آبیاری مدرن، میزان گوگرد موجود در خاک‌ها را به شدت کاسته است. از سوی دیگر استفاده بیشتر از کودهای عاری از گوگرد از جمله اوره، دی آمونیوم فسفات و پتاسیم کلراید و همچنین کاهش مصرف کودهای ارگانیک دامی منجر به فقر خاکهای کشاورزی از این عنصر مهم گشته است.

بسیاری از متخصصان بهره‌گیری از محلول پاشی گوگرد را بعنوان یک راه حل در جبران کمبود گوگرد در گیاهان توصیه می‌کنند. هر چند این روش نمی‌تواند تمام نیاز های گیاهان به گوگرد را تامین کند اما برای جبران فوری علائم کمبود گوگرد تا حدودی کارساز است.

شناسایی کمبود گوگرد

مهمترین راه شناخت کمبود گوگرد در مزارع و باغ ها آزمایش خاک می باشد. روشهای شیمیایی متنوعی برای تعیین و آزمایش میزان وجود این عنصر مهم در خاک وجود دارند رایج ترین روش آن که در بسیاری از کشورها استفاده می گردد استخراج سولفور با استفاده از محلول ۱۵ صدم درصد کلسیم کلراید است. بر اساس نتیجه این آزمایش خاک های حاوی کمتر از ۱۰ ppm گوگرد را خاکهای فقیر و دارای کمبود گوگرد شناسایی می کنند.

راه دوم برای تعیین میزان کمبود این عنصر در گیاهان استفاده از آزمایش آنالیز برگ گیاهان است. به طور معمول غلاتی که برگ های آن ها حاوی گوگردی کمتر از دو دهم درصد باشد دچار فقر این عنصر هستند. باید برای افزایش رشد آن‌ها و همچنین افزایش بازده تولید آنها استفاده از   کودهای گوگردی در برنامه تغذیه آنها قرار بگیرد.

کمبود گوگرد در خاک

علایم کمبود عنصر گوگرد در گیاهان

هرجا که وضعیت تامین گوگرد برای رشد گیاهان از حد مورد نیاز کمتر واقع شود نشانه های بصری و قابل مشاهده ای در ظاهر آن ها پدیدار می گردد. ظهور این علایم نشان از یک وضعیت جدی و نگران کننده دارد چرا که در حالت کمبود گوگرد در سطح اندک، محصولات دچار کاهش تولید اما بدون هیچ گونه نشانه ای می شوند.

نشانه های کمبود این عنصر در بسیاری از موارد مانند نشانه های کمبود عنصر نیتروژن می باشد. به طوری که برگهای گیاهان به رنگ زرد کم رنگ یا سبز روشن درمی آید. اما برخلاف کمبود نیتروژن نشانه های کمبود گوگرد ابتدا بر روی برگهای جوان تر پدیدار میشود. این نشانه ها حتی بعد از استفاده از کودهای نیتروژنی نیز پابرجا می‌مانند. اما در گیاهانی چون کتان وتنباکو و زیتون برگهای بزرگتر وکهن تر در ابتدا تحت تاثیر این کمبود قرار می‌گیرد.

گیاهان دارای فقر گوگرد معمولا کوچک اندازه و دراز و باریک و دارای ساقه های نازک و کوتاه هستند که از لحاظ رشد و بلوغ دچار عقب ماندگی و تأخیر هستند. در این گیاهان قدرت جوانه زنی بذر ها ضعیف می‌شوند و تثبیت نیتروژن در ساختار گیاه نیز کاهش می‌یابد .

در مورد میوه ها نیز معمولاً آنها به طور کامل بالغ و بزرگ نمی‌شوند. رنگ آنها نیز به شکل سبز روشن و نارس گونه ای باقی می‌ماند.

همچنین گیاهان علوفه ای که نسبت نیتروژن به گوگرد(n-s ratio) در سطح مطلوبی نباشد را فاقد ارزش غذایی ارزیابی می‌کنند.

 با توجه به فواید گوگرد معدنی برای گیاهان و تاثیر آن در تقویت سیستم دفاعی گیاه و کمک به مبارزه ارگانیک با آفات باید برای رفع کمبود این عنصر حیاتی برنامه ریزی کرد.

نشانه های کمبود عنصر گوگرد در شماری ازمحصولات کشاورزی

با در نظر گرفتن اهمیت گوگرد در کشاورزی و مضرات کمبود آن برای گیاهان در ادامه به بررسی این علایم در چند گونه گیاهی می پردازیم:

علایم کمبود عنصر گوگرد در گیاه موز:

در گیاه موز کمبود عنصر گوگرد در برگ های جوان علائمی از کلروزیس (رنگ سبز برگ ها به سمت رنگ زرد کم رنگ گرایش پیدا می کند ) را نشان می‌دهد. اما با گذشت زمان و بالغ شدن و بزرگ شدن برگها دوباره رنگ سبز آنها برمی گردد. در این حالت رشد گیاه دچار اختلال و عقب ماندگی می شود و حاصل آن میوه هایی درسایز کوچک می باشد.

نشانه های کمبود در ماش و نخود:

در گیاه ماش علائم کلروزیس از نوک برگ های جوان و تازه شروع می شوند و در مسیر حاشیه برگ ها امتداد می یابند. شاخه ها نازک و خشک می شوند و گیاه ظاهری بوته شکل به خود می گیرد.

در گیاه نخود نیزکمبود این عنصر به صورت خشکی و پژمردگی زودرس برگ های تازه و جوان بروز می کند. در نهایت تمام برگ ها دچار فقدان کلروفیل می شوند.

علایم کمبود عنصر گوگرد در لوبیا چشم بلبلی

در این شرایط گیاه لوبیا از رشدکافی برخوردار نیست و میان گره های روی ساقه های آن بسیار کوتاه هستند. برگهای گیاه رنگ پریده و مات و کوچک اندازه می گردد. گلدهی به تاخیر می‌افتد و سایز برگ ها کوچک می ماند در نتیجه محصول نیز در مقیاس کمتری تولید می شود.

علائم کمبود گوگرد در بادام زمینی وذرت

در بادام زمینی گیاهان جوان تر دارای اندازه کوچکتر از میزان نرمال هستند. برگهای سرشاخه ها ظاهری هفتی شکل(v shape) به خود می گیرند در حالیکه برگهای کهنه‌تر همچنان سبز باقی می مانند.

در گیاه ذرت نیز زردی در بین رگبرگ‌ها در تمام طول برگها به روشنی دیده می شود. مخصوصاً در برگهای جوان‌تر و برگ‌هایی که در ارتفاع بالاتر قرار دارند. در صورت کمبود شدید، قرمز شدگی ساقه ها به همراه حاشیه برگها نیز قابل مشاهده است.

نشانه های کمبود گوگرد در سیب زمینی و گوجه فرنگی

در گوجه فرنگی اندازه گیاه کوچکتر از نرمال و به رنگ سبز روشن می شود. زرد شدگی ممکن است در بخش‌های مختلفی از گیاه ظهور کند. در صورت کمبود شدید دمبرگ ها و ساقه ها به رنگ قرمز می گرایند.

علائم کمبود در سیب زمینی به صورت برگ هایی که به درون خود دچار فر و پیچ خوردگی شده اند و ساقه ها نیز زرد رنگ شده اند بروز می‌یابد.

نشانه های کمبود گوگرد در برنج و کنجد

در گیاه برنج کمبود این عنصر باعث می شود که در ابتدا نیام یا همان غلاف برگ ها و در ادامه تیغه‌های برگ‌ها دچار زردی شوند. ارتفاع گیاه و شمار جوانه ها کاهش یافته و خوشه‌های افشان کمتری به بار می نشیند .

و اما در گیاه کنجد علایمی چون عقب افتادگی در میزان رشد، کوچکی برگ‌ها و زرد شدن برگ‌ها به رنگ زرد طلایی و در نهایت تولید کمتر سنبلک‌ها را شاهد هستیم.

علائم کمبود گوگرد در انگور

این علایم شامل قرمز شدن برگ های جوانتر و تازه تر و ایجاد لکه های نقطه نقطه بر روی لبه‌های آنهاست. این کمبود همچنین تاثیر خود را بر روی روند رشد ساقه‌ها و کوچک و نحیف شدن خوشه ها و باردهی کمتر درخت نشان خواهد داد.

برای تهیه و سفارش گوگرد معدنی سولفیران از طریق فرم سفارش یا شماره تماس 09190856995 اقدام نمایید.

 

دیدگاهتان را بنویسید