فرم های گوگرد معدنی در کشاورزی-گوگرد عنصری و سولفات گوگردی

کود گوگردی

مقدمه

گوگرد سولفات که گونه ای از فرم های گوگرد معدنی در کشاورزی می باشد تنها فرمی از گوگرد است که توسط گیاهان قابل جذب است. درحالی که گوگرد عنصری با توجه به میزان رطوبت و دمای خاک بصورت آهسته و به مرور دچار اکسید و تجزیه شده و در نهایت در قالب ترکیبات محلول و قابل جذب سولفاتی در دسترس ریشه گیاهان قرار می گیرد.

به دلایل مختلفی کمبود گوگرد در بسیاری از زمین های کشاورزی کشور در‌حال افزایش است. بنابراین در برنامه های کود دهی و تغذیه باید از این عنصر بطور روتین استفاده بیشتری شود.

فرم های مختلف گوگرد 

رایج ترین فرم های شیمیایی مورد استفاده گوگرد در کشاورزی شامل :آنیون سولفات و گوگرد معدنی عنصری می باشد.
اما این دو فرم مختلف واکنش های کاملا متفاوتی در خاک ها ایجاد می کنند و برای استفاده بهینه از آنها در تغذیه خاک ابتدا باید به درستی تفاوت های بین آنها را شناخت.

گوگرد در قالب ترکیبات شیمیایی مختلفی در طبیعت وجود دارد ،گیاهان تنها می توانند گوگرد را در فرم آنیون سولفات جذب کنند و مقدار اندکی از دی اکسید گوگرد موجود در هوا نیز از طریق سطح برگها قابل جذب است که البته درصد اندکی از نیاز گیاه به گوگرد را تامین می کند.
بنابراین کاملا روشن است که محتوای گوگرد موجود در خاک ابتدا باید به فرم سولفات آن تبدیل شود، تا در ریشه گیاهان قابلیت جذب را داشته باشد.

شناخت سولفات گوگرد

آنیون سولفات دارای دو بار منفی در نتیجه توسط ترکیبات کلوییدی خاک جذب نمی شود و می تواند آزادانه در خاک حرکت کند.
همانطور که اسیدیته خاک افزایش می یابد، مقداری بار مثبت بر روی ترکیبات آلی و ذرات رسی خاک ایجاد می شود. که امکان جذب آنیون سولفات با بارهای منفی را مهیا می کند. از سوی دیگر بیشتر آنیون سولفات از طریق رطوبت خاک بسادگی و آزادانه مخصوصا در سطوح بالایی بافت خاک حرکت می کند.

بدین گونه رفتار گوگرد سولفات در خاک همانند نیترات نیتروژن است. بطوریکه با افزایش عمق در لایه های خاک سطح و میزان آنیون سولفات نیز افزایش می یابد.
بنابراین ترکیبات سولفاتی بدلیل محلولیت بالا در خاک و خاصیت انتقال پذیری بالا در اثر آبشویی یا آبیاری غرقابی عمیق به لایه های پایین تر خاک منتقل می شود.

به همین علت استفاده از مقدار کمی از سولفات بصورت تغذیه سطحی کمک می کند تا ریشه ها سریع تر شروع به رشد کنند و به عمق های پایین تر خاک برسند جایی که مقدار فراوانی از سولفات در دسترس آنها قرار خواهد داشت.
در مطالعه ای در آرکانزاس آمریکا مشخص شد که استفاده از حدود 7 کیلوگرم سولفات پتاسیم در هکتار باعث افزایش محصول گندم تا میزان بیش از دو برابر می شود.

تفاوت فرم های گوگرد عنصری در کشاورزی

دو گونه گوگردعنصری با دو منشا متفاوت وجود دارد:گوگرد عنصری آلی با منشا نفتی و پتروشیمی و گوگرد عنصری معدنی که از معادن گوگرد استخراج می شود.

تفاوت گوگرد معدنی و گوگردآلی

گوگرد عنصری آلی

گوگرد عنصری آلی برای گیاهان قابل جذب و دسترسی نمی باشد. گیاهان به سادگی نمی توانند گوگرد آلی را از طریق سیستم ریشه جذب کنند.
گوگرد عنصری آلی که در بازار بعنوان گوگرد پتروشیمی بفروش می رسد بصورت فرم غیر محلول در آب و بی حرکت است. بطوریکه شرکت های تولید کننده آنرا بصورت فله و بدون بسته بندی و در معرض هوا وحتی رطوبت محیط انبار و نگه‌داری می کنند.

اما زمانی که به خاک اضافه شوند توسط باکتری های خاک دچار تجزیه و اکسیداسیون می شوند. و بر اثر این فرایند به فرم سولفات در خاک در می آیند. اما نرخ این تبدیل بستگی به عواملی چون دما رطوبت و حضور باکتری تیو باسیلیس دارد. البته این فرایند تبدیل بسیار زمانبر است و نیاز است تا همه فاکتورها و شرایط برای انجام آن فراهم باشد.

گوگرد عنصری معدنی:

فرم دیگر گوگرد معدنی عنصری است که از معادن گوگرد قابل استخراج است. این فرم گرچه از نظر خلوص دارای گوگرد عنصری کمتری نسبت به گوگرد آلی یا همان پتروشیمی است. اما به دلیل اینکه گوگرد معدنی فرایند معدنی شدن گوگرد را در طی هزاران سال بطور کامل گذرانده است بسادگی و بدون نیاز به باکتری گوگردی یا تیوباسیلیس دچار اکسید و تجزیه می شود و به فرم سولفات قابل جذب در گیاه در می آید.        کاربرد گوگرد معدنی در کشاورزی بسیار تاثیر گذار است.بطوریکه جذب بسیاری از عناصر در گرو حضور گوگرد و اسیدی بودن خاک است. 

نحوه سفارش گوگرد معدنی

روش بکار گیری از منابع گوگرد در کشاورزی

کارشناسان مجرب ملاحضاتی را برای استفاده از فرم های مختلف و منابع گوگرد در کشاورزی ودر برنامه های کود دهی و تغذیه توصیه کردند:

اگر قرار است برای تامین نیازهای گوگردی از گوگرد عنصری استفاده شود، بهتر است قبل از عملیات کاشت و بصورت چالکود یا با شخم عمیق استفاده شود تا بهترین نتایج بدست آید.
اگر قرار است در زمان کاشت محصولات بهاری در برنامه‌های کود دهی از گوگرد استفاده شود بهترین گزینه استفاده از کودهای حاوی سولفات است.

مخصوصا زمانی که نرخ اکسیداسیون بدلیل شرایط دمایی خنک و رطوبت بالا کاهش می‌یابد استفاده از سولفات‌های گوگرد نتایج بهتری در بر خواهد داشت.
اگر قرار است از گوگرد در پاییز استفاده شود استفاده از گوگرد عنصری معمولا تاثیر بهتر و ماندگارتری خواهد داشت.
منابع گوگرد عنصری قابلیت کاهش PH خاک و اسیدی سازی خاک را دارند که در شرایطی که خاک قلیایی است می تواند باعث بهبود آن و بهبود عملکرد محصول شود.
اما منابع سولفاتی گوگرد می توانند خنثی یا اسیدی باشند. آمونیوم سولفات یک ترکیب اسیدی است که می تواند PH خاک را کاهش نیز دهد. ولی ترکیبات سولفاتی حاوی کلسیم یا پتاسیم دارای PH خنثی هستند و در نتیجه باعث کاهش قلیاییت خاک نمی شوند. 

 برای سفارش وتهیه گوگرد معدنی سولفیران (معدن سمنان) با کارشناسان ما ارتباط بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید